نحوه کالیبره کردن شیر با استفاده از پتانسومترها
شیرهای کنترل تناسبی معمولاً روی برد الکترونیک خود چندین پتانسومتر (Potentiometer) دارند.
این پتانسومترها برای کالیبره کردن و تنظیم پارامترهای مختلف شیر استفاده میشوند. هر پتانسومتر معمولاً یک پارامتر خاص را کنترل میکند و تنظیم آن بر عملکرد کلی شیر تأثیر میگذارد. در زیر توضیحات کلی درباره کارکرد این پتانسومترها و تأثیر هر کدام بر عملکرد شیر آورده شده است:
۱. پتانسومتر تنظیم Null (Zero) Position (موقعیت صفر)
– کارکرد: این پتانسومتر برای تنظیم موقعیت صفر (Null Position) اسپول شیر استفاده میشود. موقعیت صفر به معنای حالتی است که شیر در حالت خنثی (بدون سیگنال فرمان) قرار دارد و جریان روغن از شیر عبور نمیکند.
– تأثیر: اگر این پتانسومتر به درستی تنظیم نشود، ممکن است شیر در حالت خنثی جریان ناخواستهای داشته باشد یا به درستی بسته نشود. این موضوع میتواند باعث کاهش دقت کنترل و افزایش نشتی شود.
۲. پتانسومتر تنظیم Gain (بهره)
– کارکرد: این پتانسومتر برای تنظیم بهره (Gain) سیستم کنترل شیر استفاده میشود. بهره به میزان حساسیت شیر به سیگنال فرمان اشاره دارد.
– تأثیر: اگر Gain بیش از حد بالا باشد، شیر ممکن است به سیگنالهای کوچک بیشازحد حساس شود و نوسانات ناخواسته ایجاد کند. اگر Gain خیلی کم باشد، شیر ممکن است به سیگنالها به اندازه کافی پاسخ ندهد و عملکرد آن کند شود.
۳. پتانسومتر تنظیم Hysteresis (هیسترزیس)
– کارکرد: این پتانسومتر برای تنظیم هیسترزیس (Hysteresis) شیر استفاده میشود. هیسترزیس به تفاوت بین پاسخ شیر به افزایش و کاهش سیگنال فرمان اشاره دارد.
– تأثیر: اگر هیسترزیس بیش از حد باشد، شیر ممکن است در تغییر جهت پاسخ تأخیر داشته باشد یا دقت آن کاهش یابد. تنظیم صحیح هیسترزیس باعث بهبود دقت و پاسخگویی شیر میشود.
۴. پتانسومتر تنظیم Threshold (آستانه)
– کارکرد: این پتانسومتر برای تنظیم آستانه (Threshold) شیر استفاده میشود. آستانه به حداقل سیگنال فرمانی اشاره دارد که شیر به آن پاسخ میدهد.
– تأثیر: اگر آستانه خیلی بالا باشد، شیر ممکن است به سیگنالهای کوچک پاسخ ندهد. اگر آستانه خیلی پایین باشد، شیر ممکن است به نویزهای الکتریکی یا سیگنالهای ناخواسته حساس شود.
۵. پتانسومتر تنظیم Spool Position Feedback (فیدبک موقعیت اسپول)
– کارکرد: این پتانسومتر برای تنظیم فیدبک موقعیت اسپول (Spool Position Feedback) استفاده میشود. این فیدبک برای اطمینان از تطابق موقعیت اسپول با سیگنال فرمان به کار میرود.
– تأثیر: اگر این پتانسومتر به درستی تنظیم نشود، ممکن است موقعیت اسپول با سیگنال فرمان مطابقت نداشته باشد و عملکرد شیر نادرست شود.
۶. پتانسومتر تنظیم Pressure Gain (بهره فشار)
– کارکرد: این پتانسومتر برای تنظیم بهره فشار (Pressure Gain) شیر استفاده میشود. بهره فشار به میزان تغییر فشار خروجی نسبت به تغییر سیگنال فرمان اشاره دارد.
– تأثیر: اگر بهره فشار خیلی بالا باشد، شیر ممکن است به تغییرات کوچک سیگنال فرمان بیشازحد حساس شود و فشار خروجی نوسان کند. اگر بهره فشار خیلی کم باشد، شیر ممکن است به تغییرات سیگنال فرمان به اندازه کافی پاسخ ندهد.
۷. پتانسومتر تنظیم Frequency Response (پاسخ فرکانسی)
– کارکرد: این پتانسومتر برای تنظیم پاسخ فرکانسی (Frequency Response) شیر استفاده میشود. پاسخ فرکانسی به توانایی شیر در پاسخگویی به سیگنالهای فرمان با فرکانسهای مختلف اشاره دارد.
– تأثیر: اگر پاسخ فرکانسی خیلی پایین باشد، شیر ممکن است نتواند به سیگنالهای سریع پاسخ دهد. اگر پاسخ فرکانسی خیلی بالا باشد، شیر ممکن است به نویزهای الکتریکی حساس شود.
نحوه کالیبره کردن شیر با استفاده از پتانسومترها:
۱. تنظیم موقعیت صفر (Null Position):
– شیر را در حالت خنثی قرار دهید (سیگنال فرمان صفر).
– پتانسومتر Null Position را تنظیم کنید تا جریان روغن از شیر قطع شود.
۲. تنظیم Gain:
– یک سیگنال فرمان کوچک اعمال کنید و پتانسومتر Gain را تنظیم کنید تا شیر به سیگنال پاسخ دهد.
۳. تنظیم هیسترزیس (Hysteresis):
– شیر را در حالتهای مختلف (افزایش و کاهش سیگنال فرمان) تست کنید و پتانسومتر هیسترزیس را تنظیم کنید تا تفاوت پاسخ شیر به حداقل برسد.
۴. تنظیم آستانه (Threshold):
– پتانسومتر آستانه را تنظیم کنید تا شیر به سیگنالهای کوچک پاسخ دهد، اما به نویزهای الکتریکی حساس نباشد.
۵. تنظیم فیدبک موقعیت اسپول (Spool Position Feedback):
– موقعیت اسپول را با استفاده از یک سنسور موقعیت اندازهگیری کنید و پتانسومتر فیدبک را تنظیم کنید تا موقعیت اسپول با سیگنال فرمان مطابقت داشته باشد.
۶. تنظیم پاسخ فرکانسی (Frequency Response):
– شیر را با سیگنالهای فرکانسهای مختلف تست کنید و پتانسومتر پاسخ فرکانسی را تنظیم کنید تا شیر به سیگنالهای سریع پاسخ دهد.
نکات مهم:
– استفاده از تجهیزات دقیق: برای کالیبره کردن شیر، از تجهیزات اندازهگیری دقیق مانند فشارسنج، جریانسنج و اسیلوسکوپ استفاده کنید.
– تست در شرایط واقعی: شیر را در شرایط کاری واقعی تست کنید تا اطمینان حاصل شود که تنظیمات به درستی انجام شدهاند.
– مستندسازی: پس از کالیبره کردن شیر، تنظیمات را مستند کنید تا در آینده بتوانید به راحتی آنها را بررسی و اصلاح کنید.
با تنظیم صحیح این پتانسومترها، میتوانید عملکرد شیر را بهینه کرده و دقت، پاسخگویی و قابلیت اطمینان آن را افزایش دهید.
